Dinsdag 27 oktober 2026, commissie Europese Zaken (EUZA)

Tijdens de commissievergadering van 13 oktober heeft uw commissie besloten de mededeling van de Europese Commissie 'Voorbereiding op een bredere Unie' over uitbreiding van de EU (COM(2026)705) te agenderen voor inbreng.

Desgewenst kan de kabinetsreactie op het advies van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) 'Een nieuw momentum voor de uitbreiding van de Europese Unie' betrokken worden. Beide documenten zijn te vinden in de bijlage. Daarnaast wordt u gewezen op de verslagen van de Raad Algemene Zaken (RAZ) van 13 oktober 2026 en de Europese Raad van 15-16 oktober 2026 - zie agendapunt 4 hieronder - waar het onderwerp uitbreiding ook aan de orde kwam.

De stand van zaken in de kandidaat-lidstaten zal worden weergegeven in het Uitbreidingspakket van de Europese Commissie, dat zij naar verwachting begin november zal publiceren.

Mededeling van de Europese Commissie: 'Voorbereiding op een bredere Unie'

Op 6 oktober heeft de Europese Commissie een pakket beleidsevaluaties ten aanzien van uitbreiding van de EU aangenomen (COM(2026)705). Dit pakket bevat maatregelen die de EU moeten voorbereiden op uitbreiding. Zo wordt ingegaan op hoe bestaande verdragen en toekomstige toetredingsverdragen ingezet kunnen worden om de EU voor te bereiden op uitbreiding en welke veranderingen aan de governance van de EU nodig zijn, bijvoorbeeld bij besluitvormingsprocedures. Ook worden nieuwe waarborgen voorgesteld die eraan moeten bijdragen dat afspraken die tijdens het onderhandelingsproces met een kandidaat-lidstaat zijn gemaakt, ook na toetreding worden nagekomen.

Beslispunt

• - 

  Welke fracties wensen vandaag inbreng te leveren voor schriftelijk overleg met de regering en/of politieke dialoog met de Europese Commissie?

De commissie besloot bij de vorige vergadering het verslag van de Raad Algemene Zaken (RAZ) van 22 september en de geannoteerde agenda van de RAZ van 13 oktober 2026 voor inbreng te agenderen op verzoek van het lid Van de Sanden (Fractie-Van de Sanden), die aangaf meer informatie te willen ontvangen omtrent deregulering en omnibussen. Deze zaken kwam aan de orde tijdens beide Raden.

Inmiddels is ook het verslag van de RAZ van 13 oktober 2026 ontvangen, waarin eveneens wordt ingegaan op het onderwerp. Voorgesteld wordt om het meest recente verslag als uitgangspunt te nemen voor eventueel schriftelijk overleg.

Beslispunt

• - 

  Welke fracties wensen vandaag inbreng te leveren voor schriftelijk overleg met de regering naar aanleiding van de behandeling van het onderwerp deregulering en omnibussen in de Raad Algemene Zaken?

De minister van Buitenlandse Zaken heeft op 16 oktober jl. het verslag van de Raad Algemene Zaken (RAZ) van 13 oktober gestuurd. In dit verslag wordt ook ingegaan op de toezegging aan het lid Van Ballekom (VVD) om in te gaan op de criteria van de Europese Commissie bij de verdeling van de middelen onder de Nationale en Regionale Partnerschapsplannen (NRPP). De minister heeft tevens op 23 oktober het verslag van de Europese Raad van 15-16 oktober 2026 aan de Kamer gestuurd. Daarnaast heeft de minister van Economische Zaken en Klimaat de Kamer op 12 oktober het verslag van de informele RAZ - Cohesie van 14-15 september 2026 doen toekomen.

Verslag RAZ, 13 oktober 2026

Uw commissie wordt met name gewezen op de volgende agendapunten die zijn behandeld:

• - 

  het Meerjarig Financieel Kader. Een nieuwe negobox is besproken.
• - 

  de stand van zaken met betrekking tot de artikel 7-procedure tegen Hongarije. Daarnaast stemde de Raad in met het door de Commissie voorgestelde uitvoeringsbesluit tot opheffing van de in december 2022 aan Hongarije opgelegde maatregelen op grond van de MFK-rechtsstaatverordening.
• - 

  de stand van zaken met betrekking tot Omnibusvoorstellen
• - 

  de Commissiemedeling van 6 oktober jl. over de gevolgen van uitbreiding van de Europese Unie (zie agendapunt 2 hierboven). Ook waren er in de marge van de RAZ Intergouvernementele Conferenties (IGCs) met Montenegro, Albanië, Oekraïne en Moldavië over het voorlopig sluiten danwel openen van bepaalde onderhandelingshoofdstukken of -clusters.

Toezegging aan het lid Van Ballekom (VVD)

Onder het kopje MFK wordt in het verslag gemeld dat tijdens de Algemene Europese Beschouwingen 2026 in de Eerste Kamer het kabinet aan het lid Van Ballekom (VVD) heeft toegezegd zijn vraag over de criteria die de Commissie hanteert bij de verdeling van de middelen onder het NRPP schriftelijk te beantwoorden. Een conceptversie van de toezegging vindt u in bijlage.

In het verslag van de RAZ wordt in reactie op de toezegging verwezen naar drie annexen van het NRPP-voorstel (COM/2025/565 final) van de Europese Commissie, waarin de Commissie een methode voor allocatie toelicht en de verdeelsleutels die daarvoor worden gehanteerd.

Verslag Europese Raad, 15-16 oktober 2026

Uw commissie wordt met name attent gemaakt op de agendapunten over het Meerjarig Financieel Kader (MFK) en EU-uitbreiding en hervormingen.

Verslag informele RAZ-Cohesie, 14-15 september 2026

Tijdens deze informele RAZ-Cohesie is gesproken over hoe het cohesiebeleid kan worden ingezet om de regionale concurrentiekracht in de Europese Unie te versterken en over mogelijke uitdagingen bij de implementatie van het voorgestelde resultaatgerichte financieringsmodel voor de Nationale en Regionale Partnerschapsplannen (NRPP) onder het volgende Meerjarig Financieel Kader (MFK).

Beslispunt

• - 

  Hoe beoordeelt de commissie de status van de toezegging aan het lid Van Ballekom (VVD) over de criteria wat betreft de verdeling van de middelen onder het NRPP?

Status van toezegging T04110

Naar aanleiding van het ontvangen van de kabinetsreactie op het AIV-advies 'Een nieuw momentum voor de uitbreiding van de Europese Unie' op 25 september 2026 (zoals in uw commissie geagendeerd op 13 oktober) heeft het lid Huizinga-Heringa (ChristenUnie) bevestigd dat de aan haar gedane toezegging T04110 als voldaan beschouwd kan worden. Daarmee is de voorwaarde vervuld die uw commissie had gesteld voor het op voldaan zetten van de toezegging.

Nationaal en Regionaal Partnerschapsplan (NRPP)

De minister van Financiën informeert de Kamer per brief van 5 oktober over de voorbereiding van het Nationaal en Regionaal Partnerschap Plan (NRPP) voor het Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2028–2034. In de brief wordt de opzet van het NRPP beschreven, evenals de voorlopige Nederlandse middelenverdeling van circa € 8,5 miljard en de inhoudelijke contouren van vijf hoofdstukken: economie, sociaal, interne veiligheid/grenzen/migratie, visserij/maritiem en landbouw/platteland. Het ministerie van Financiën coördineert de totstandkoming van het NRPP, in samenwerking met de betrokken departementen en medeoverheden. De betrokken departementen werken de maatregelen verder uit. Het kabinet informeert de Kamer vóór het kerstreces over de voortgang.

De staf stelt voor de verdere uitwerking te behandelen in de betrokken vakcommissies. De commissies Financiën en Europese Zaken kunnen desgewenst over de voortgang worden geïnformeerd.

Termijnbrief

Op de termijnbrief is één wetsvoorstel opgenomen dat relevant is voor de commissie EUZA. Het betreft het wetsvoorstel