Dinsdag 13 oktober 2026, commissie Europese Zaken (EUZA)

Van 28 september tot 2 oktober 2026 vond in Straatsburg de vierde sessie van de de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa (PACE) plaats. Meer informatie vindt u in het nieuwsbericht.

De vorige sessie van de PACE was van 22 tot 26 juni 2026 in Straatsburg - zie ook het nieuwsbericht. Hier is nog niet tijdens de commissievergadering op teruggeblikt.

Delegatieleider Vogels (onder voorbehoud) zal een korte terugkoppeling geven van beide bijeenkomsten.

Een overzicht van de aangenomen resoluties en aanbevelingen tijdens de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa vindt u op de website.

De Kamer heeft twee documenten ontvangen met betrekking tot uitbreiding van de Europese Unie (EU), namelijk een mededeling van de Europese Commissie over dit onderwerp en de kabinetsreactie op het advies van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV).

• 1. 

  Mededeling van de Europese Commissie: 'Voorbereiding op een bredere Unie'

Op 6 oktober heeft de Europese Commissie een pakket beleidsevaluaties ten aanzien van uitbreiding van de EU aangenomen (COM(2026)705). Dit pakket bevat maatregelen die de EU moeten voorbereiden op uitbreiding. Zo wordt ingegaan op hoe bestaande verdragen en toekomstige toetredingsverdragen ingezet kunnen worden om de EU voor te bereiden op uitbreiding en welke veranderingen aan de governance van de EU nodig zijn, bijvoorbeeld bij besluitvormingsprocedures. Ook worden nieuwe waarborgen voorgesteld die eraan moeten bijdragen dat afspraken die tijdens het onderhandelingsproces met een kandidaat-lidstaat zijn gemaakt, ook na toetreding worden nagekomen.

• 2. 

  Kabinetsreactie AIV-rapport 'Een nieuw momentum voor de uitbreiding van de Europese Unie'

Op 25 september heeft de minister van Buitenlandse Zaken de kabinetsreactie gestuurd op het advies van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) met de titel 'Een nieuw momentum voor de uitbreiding van de Europese Unie', dat verscheen op 15 juni 2026. In de brief worden de vijf kernaanbevelingen besproken die volgen uit het AIV-advies.

In de brief wordt tevens gemeld dat dit advies in lijn met de toezegging T04110 aan het lid Huizinga-Heringa (ChristenUnie) ook ingaat op het belang van EU-perspectief voor kandidaat-lidstaten, alsook verschillende snelheden en samenwerkingsvormen in de EU.

Beslispunt:

• - 

  Wenst de commissie de mededeling van de Europese Commissie 'Voorbereiding op een bredere Unie' (COM(2026)705) in behandeling te nemen?
• - 

  Hoe oordeelt de commissie over de status van toezegging T04110. Kan de commissie ermee instemmen deze toezegging als voldaan te beschouwen?
• - 

  Wenst de commissie de kabinetsreactie op het AIV-advies te betrekken bij de eventuele behandeling van de mededeling (COM(2026)705)?

De minister van Buitenlandse Zaken heeft de Kamer op 24 september een brief toegezonden met betrekking tot het Nederlandse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie, dat Nederland zal vervullen van 1 juli tot en met 31 december 2029. De minister informeert de Kamer in deze brief over de hoofdlijnen van de Nederlandse aanpak voor het EU voorzitterschap in 2029 en biedt een technische briefing aan.

Beslispunt

• - 

  wenst de commissie op dit moment over de voorbereiding van het EU-voorzitterschap 2029 in overleg te gaan?

Van zondag 6 tot dinsdag 8 december 2026 vindt in Dublin (Ierland) de LXXVI plenaire COSAC plaats. De conceptagenda voor deze bijeenkomst is bijgevoegd.

Vanuit de Eerste Kamer kunnen twee leden deelnemen. In de regel zijn dit een commissie(onder)voorzitter en commissielid.

Voorafgaand aan de plenaire COSAC zullen voor bespreking de ambtelijk voorbereide annotaties en de concept-conclusies en contributies worden aangeboden.

Beslispunt:

• - 

  Welke leden wensen deel te nemen aan de plenaire COSAC van 6 tot 8 december 2026?

Op donderdag 3 december 2026 (09:30 - 13:00) organiseert de LIBE-commissie van het Europees Parlement een interparlementaire commissievergadering (ICM) in Brussel met als titel 'De staat van de rechtsstaat in de EU'. Tijdens de bijeenkomst zal worden ingegaan op het Rechtsstaatrapport 2026 van de Europese Commissie. De input uit de bijeenkomst zal tevens worden betrokken bij de voorbereiding van het initiatiefverslag van de LIBE-commissie over het rechtsstaatverslag van de Commissie voor 2026. Een gedetailleerde agenda is nog niet beschikbaar.

Er is ruimte is voor 2 leden om aan de ICM deel te nemen. De uitnodiging zal ook worden gedeeld in de commissie J&V.

Beslispunt:

• - 

  Welke leden wensen deel te nemen aan de ICM over het Rechtsstaatrapport op 3 december 2026 in Brussel?

De minister van Buitenlandse Zaken heeft verschillende documenten aan de Kamer verstuurd: de geannoteerde agenda's van de Raad Algemene Zaken van 13 oktober 2026 en van de Europese Raad van 15-16 oktober 2026 en de verslagen van de informele Raad Algemene Zaken van 3-4 spetember 2026 en de Raad Algemene Zaken van 22 september 2026.

• - 

  Geannoteerde agenda Raad Algemene Zaken, 13 oktober 2026

Aan de orde zullen onder andere komen het Meerjarig Financieel Kader (MFK); naar verwachting zal het Ierse voorzitterschap een nieuwe negotiating box voor het MFK presenteren. Tevens worden omnibussen en regelversimpeling, en de artikel 7-procedure tegen Hongarije besproken. Mogelijk besluit de Raad over een door de Commissie opgesteld uitvoeringsbesluit tot opheffing van de in december 2022 aan Hongarije opgelegde maatregelen op grond van de MFK-rechtsstaatverordening. Van beëindiging van de artikel 7-procedure is momenteel geen sprake. De voortgang van het EU-toetredingsproces van Montenegro en Albanië zal worden behandeld.

• - 

  Geannoteerde agenda Europese Raad, 15-16 oktober 2026

Onderwerpen op de agenda van de Europese Raad die voor de commissie EUZA relevant kunnen zijn, zijn het MFK, EU-uitbreiding en hervormingen van de EU.

• - 

  Verslag informele Raad Algemene Zaken, 3-4 september 2026

De Raad sprak over de voortgang van de onderhandelingen over het Meerjarig Financieel Kader en het European Democracy Shield . Ook werd met kandidaat-lidstaten van gedachten gewisseld over hun ervaringen met technische ondersteuning en capaciteitsopbouw door de EU en EU-lidstaten bij het voldoen aan hervormingseisen in het toetredingsproces. Ten slotte werd gespoken over waarborgen en overgangsmaatregelen in toekomstige toetredingsverdragen.

Omdat het een informele Raad betrof, zijn er geen besluiten genomen.

• - 

  Verslag Raad Algemene Zaken, 22 september 2026

De Raad sprak onder andere over het MFK, het programma wetgeving ( letter of intent ), de jaarlijkse rechtsstaatdialoog en de algemene trends inzake de rechtsstaat in kandidaat-lidstaten en de stand van zaken bij omnibusvoorstellen.

Herinnering presentatie Europese Rekenkamer (13 oktober)

Vandaag (13 oktober) van 17u tot 18u30, commissiekamer 1, zal het Nederlandse lid van de Europese Rekenkamer (ERK), Stef Blok, het jaarverslag 2025 van de ERK presenteren. Daarbij zal ook worden ingegaan op de beoordeling door de Rekenkamer van de uitgaven voor het Coronaherstelfonds/Herstel- en Veerkrachtfaciliteit (RRF) en drie andere rapporten van de ERK die betrekking hebben op doelmatigheid van uitgaven zullen worden belicht. Meer informatie vindt u in de agenda van de bijeenkomst.

Aankondiging presentatie Europees Werkprogramma door Eurocommissaris Wopke Hoekstra, 12 januari 2027

Eurocommissaris Wopke Hoekstra zal op dinsdag 12 januari 2027 (17:00 - 18:00) in de Eerste Kamer een toelichting geven op het Werkprogramma van de Europese Commissie voor 2027. Het Werkprogramma verschijnt op 20 oktober. Leden worden uitgenodigd de informatie uit deze toelichting te betrekken bij hun selectie van prioritaire dossiers voor het Europees Werkprogramma 2027 van de Eerste Kamer (verdere informatie over dit proces volgt). De bijeenkomst met de heer Hoekstra is op verzoek van de commissie ingepland en biedt gelegenheid alsnog invulling te geven aan een eerder beoogde ontmoeting tijdens werkbezoeken aan Brussel.

Bezoek minister-president van Montenegro, 3 november

De minister-president van Montenegro, Milojko Spajić, zal in het kader van een werkbezoek aan Nederland op dinsdag 3 november de Voorzitters van Eerste en Tweede Kamer spreken. Aanvullend zal hij ook in gesprek gaan met leden van de commissie voor Europese Zaken in de Tweede Kamer. Ook Eerste Kamerleden worden uitgenodigd om aan het gesprek deel te nemen. Het tijdstip (onder voorbehoud) is 17:30 - 18:30. Leden die interesse hebben om deel te nemen aan dit gesprek, kunnen dit aangeven bij de griffie van de commissie EUZA.

Zie ook agendapunt 7 over de stand van zaken in het toetredingsproces van Montenegro.

Terugkoppeling Parliamentary Democracy Forum, 29-30 september

De leden Petersen (VVD), Walenkamp (Fractie-Walenkamp) en Van Gasteren (Fractie-Van Gasteren) hebben deelgenomen aan het Parliamentary Democracy Forum, dat op 29 en 30 september in Brussel plaatsvond en waar onder andere werd gesproken over democratische weerbaarheid en interparlementaire diplomatie. Meer informatie vindt u in het nieuwsbericht.

Uitstel bezoek Estse delegatie

Bij de vorige EUZA-vergadering was een gesprek aangekondigd van een delegatie van het Estse parlement met de Tweede Kamer op 7 oktober a.s. waaraan ook Eerste Kamerleden konden deelnemen. Deze afspraak is op verzoek van de Estse delegatie komen te vervallen. Er zal gezocht worden naar een ander moment.

Termijnbrief

Op de termijnbrief is één wetsvoorstel opgenomen dat relevant is voor de commissie EUZA. Het betreft het wetsvoorstel